الشيخ أبو الفتوح الرازي
174
روض الجنان وروح الجنان في تفسير القرآن ( فارسي )
مىگويد : حُورٌ مَقْصُوراتٌ فِي الْخِيامِ ( 1 ) ، در خيمهها سرها در پيش افگنده ، سر بر ندارند تا جفت خود را نبينند ، دست هيچ آدمى و پرى به ايشان نا رسيده كه : لَمْ يَطْمِثْهُنَّ إِنْسٌ قَبْلَهُمْ وَلا جَانٌّ ( 2 ) و در آن كه در بهشت تمتّع و طى باشد خلاف نيست ، در فرزند خلاف كردند . در خبرى آوردند كه : فى الجنّة جماع ما شئت و لا ولد ، گفت : در بهشت جماع باشد چندان كه خواهى و فرزند نباشد . و در خبرى دگر كه ابو سعيد خدرىّ روايت كند از رسول - صلَّى اللَّه عليه و آله - چنين است كه گفت : چون مؤمن را در بهشت آرزوى فرزند شود ( 3 ) ، حمل ( 4 ) و وضع و رضاع ، به يك ساعت باشد بر حسب مراد . آنگه حق تعالى آنچه تمامى نعمت به آن متعلَّق است و آن ( 5 ) دوام و نفى انقطاع است بگفت . * ( وَهُمْ فِيها خالِدُونَ ) * ، ايشان ، يعنى اهل بهشت ، در بهشت مخلَّد مؤبّد باشند ، كه دوام بقاى ايشان را انقطاع نبود . ابو هريره روايت كند كه : اهل بهشت را ندا كنند كه : تصحّون فلا تمرضون ابدا ، تن درست باشى كه هرگز بيمار نشوى ! و تشبعون فلا تجوعون ابدا ، و سير شوى كه هرگز گرسنه نباشى ! و تشبّون فلا تهرمون ابدا ، و جوان باشى كه هرگز پير نشوى ! و تحيون فلا تموتون ابدا ، و زنده باشى كه هرگز بنميرى ! مويهاى شما گرد آلود ( 6 ) و اندام شما تغيّر نپذيرد ، و در آن جا هرگز سختى نبينى . قديم - جلّ جلاله - انواع منافع و لذّات در اين آيت جمع كرد . ذكر بستانها و جويها كرد تا لذّت منظر باشد و نزهت چشم ، و گفت : * ( كُلَّما رُزِقُوا ) * ، تا ذكر مطاعم و تناول لذّات آن گفته باشد . و گفت : * ( أَزْواجٌ مُطَهَّرَةٌ ) * ، تا ذكر تمتّع و قضاى شهوت كرده باشد . و گفت : * ( وَهُمْ فِيها خالِدُونَ ) * ، تا به خوف انقطاع مكدّر و منغّص ( 7 )
--> ( 1 ) . سورهء رحمن ( 55 ) آيهء 72 . ( 2 ) . سورهء رحمن ( 55 ) آيهء 74 . ( 3 ) . همهء نسخه بدلها : باشد . ( 4 ) . آج ، لب ، فق ، مب : بل . ( 5 ) . آج ، لب ، فق از . ( 6 ) . مج ، دب ، لب ، فق ، وز : كردكن ، آج : دگرگون ، مب ، مر : گرد نگيرد ، ها : گرد نگيرد و جامههاى شما هرگز كهنه نشود . ( 7 ) . آج ، لب : منقص ، دب ، فق ، مر : منقض .